VAT    (10.2009)
Zaliczka na towar a obowiązek podatkowy

Często się zdarza, że aby mieć pewność z wywiązania się z umowy przedsiębiorcy żądają wpłacenia zaliczki (Istotną kwestią jest uważne i staranne uregulowanie kwestii zaliczek w umowach pomiędzy kontrahentami.) Ustawodawcy przewidując tego typu postępowanie zastosowali odpowiednie zapisy w przepisach podatkowych. W podatku dochodowym od osób fizycznych moment otrzymania zaliczki nie jest traktowany jako przychód z działalności gospodarczej.

Jeśli zaś chodzi o podatek VAT - regułą jest, że obowiązek podatkowy powstaje w chwili wydania towaru lub wykonania usługi. Jednakże w przypadku wcześniejszego otrzymania zaliczki (także przedpłaty zadatku lub raty) wówczas (zgodnie z art. 19 ust.11 ustawy o VAT) obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania tej zaliczki (UWAGA ! nie ma żadnego znaczenia jej wysokość, powstaje on zarówno od zaliczki wynoszącej zarówno 5% jak i 90%). Po otrzymaniu zaliczki przedsiębiorca musi wystawić fakturę VAT w miesiącu, w którym ją otrzymał. Podobnie musi postąpić przy otrzymaniu kolejnej zaliczki.

Podatnik musi jednak pamiętać, że choć na wystawienie faktury na otrzymaną zaliczkę ma 7 dni to obowiązek podatkowy w takim przypadku powstaje zawsze w dniu otrzymania zaliczki. (Przykład: 31 października firma A przyjęła zaliczkę w kwocie 500 zł na poczet dostawy towarów, która ma się dokonać dopiero w połowie grudnia. Bez względu na to, czy firma A wystawi fakturę dokumentującą otrzymanie zaliczki 31 października, czy dopiero 7 listopada - obowiązek podatkowy powstanie ostatniego października, czyli w dniu otrzymania zaliczki.).

Faktura dokumentująca pobranie zaliczki zawiera te same elementy co zwykła faktura, z tym że:
- w przypadku wystawienia kolejnej faktury dokumentującej zaliczkę otrzymaną w związku z daną sprzedażą, powinna również zawierać: dane dotyczące zamówienia lub umowy, daty i numery poprzednich faktur oraz sumę kwot pobranych wcześniej zaliczek brutto,
- sumę wartości towarów (usług) należy pomniejszyć o wartość pobranych zaliczek,
- kwotę podatku należy pomniejszyć o sumę kwot podatku wykazanego w fakturach dokumentujących pobranie zaliczek,
- na fakturze końcowej należy wykazać jedynie pozostałą (niezapłaconą) część należności - bez wyszczególniania pełnej kwoty należnej za towar lub wykonaną usługę.

Pamiętać jedynie należy, aby podać informację o wcześniej wystawionych fakturach zaliczkowych (numery tych faktur).

Może się zdarzyć, że mimo iż przedsiębiorca otrzymał zaliczkę, to jednak transakcja nie doszła do skutku. Wówczas - w zależności od postanowień pomiędzy kontrahentami - zaliczka może być zwrócona bądź też zatrzymana przez kontrahenta, jako np. kara umowna. Co w takim przypadku należy zrobić - czy wystawiać fakturę korygującą ? Otóż, zgodnie z § 16 ust. 2 rozporządzenia MF regulującego zasady wystawiania faktur - jeżeli po wystawieniu faktury podatnik dokona zwrotu nabywcy zaliczek, przedpłat, zadatków lub rat podlegających opodatkowaniu, powinien wystawić fakturę korygującą. Będzie ona podstawą do obniżenia VAT należnego w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzyma potwierdzenie odbioru tej faktury korygującej przez kontrahenta.

Reasumując: W zakresie podatków dochodowych otrzymanie lub wpłacenie zaliczki nie rodzi żadnych skutków podatkowych. Do przychodów nie zalicza się bowiem pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych. Faktury "zaliczkowej" nie ujmuje się także w księdze przychodów i rozchodów. Tylko w przypadku, gdy podatnik jest watowcem, to aby odliczyć lub naliczyć z faktury zaliczkowej VAT, pomimo, że nie wpisuje jej do księgi to wpisuje ją do ewidencji sprzedaży lub zakupu (w miesiącu, którego ona dotyczy).

2009-10-17