Faktem jest, że…

Sprawa uporządkowania gospodarki wodno-ściekowej była i jest dla mnie oraz Rady Miejskiej najważniejsza w obecnej kadencji. nowe władze samorządowe zapowiadają, że jednym z najważniejszych zadań w tej kadencji będzie rozwój infrastruktury w naszej gminie. Szczególnie dotyczy to sieci wodno-kanalizacyjnej…” („Gazeta Łomiankowska” nr 26 z 15.12.2006 roku) Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych, (o którym doskonale zdawał sobie sprawę mój poprzednik), oparty na prawie unijnym i krajowym (przyjęty w 2003 r. a zaktualizowany w 2005 r.), przedstawiał wykaz aglomeracji, które powinny w określonych terminach być wyposażone w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnię ścieków oraz mieć określone wielkości ładunków biodegradowalnych z tych aglomeracji, koniecznych do usunięcia. Gmina Łomianki zobowiązana została do zapewnienia na obszarze aglomeracji dostępu do zbiorczego systemu kanalizacji sanitarnej dla 90% jej mieszkańców do 2015 roku. Dodatkowo do 2010 r. należałoby osiągnąć efekt ekologiczny dla oczyszczalni ścieków oraz odpowiedni stopień redukcji związków biogennych.

W okresie 1994-1998, jeszcze za czasów burmistrza A. Belki i jego zastępcy G. Zamoyskiego, wybudowano w gminie Łomianki podstawowe obiekty przyszłej sieci tj. oczyszczalnię ścieków, stację uzdatniania wody, kolektory i magistrale - z oczyszczalni wzdłuż ul. Warszawskiej i ul. Kolejowej, a następnie wykonano przyłącza. Przesunięcie priorytetów inwestycyjnych w następnych dwóch kadencjach 1998-2006 (burmistrz Ł.Sokołowski) głównie na budowę Integracyjnego Centrum Dydaktyczno-Sportowego sprawiło, że zaprzestano rozbudowy sieci wodno-kanalizacyjnej.

W podsumowaniu swojej kadencji p.Sokołowski pisze m.in. „…kontynuowany był rozwój sieci wod-kan. rozpoczęty przez moich poprzedników. Formuła rozwijania tej sieci przez zakład budżetowy była jednak nie dość efektywna (…) tym niemniej spodziewamy się pozyskać bardzo duże środki z Funduszu Spójności (80 mln zł), dzięki czemu możliwe będzie wybudowanie sieci wodociągów i kanalizacji we wszystkich ulicach na terenie miasta. („Gazeta Łomiankowska” nr 20 z 6.10.2006 r.- tuż przed wyborami samorządowymi).

Wbrew deklaracjom mojego poprzednika gmina nie złożyła wniosku o środki unijne na budowę sieci wod-kan. Złożono jedynie Kartę Potencjalnego Przedsięwzięcia, czyli deklarację zapotrzebowania gminy na środki w określonej wysokości na sieć wodnokanalizacyjną z określeniem stanu przygotowań do tej inwestycji. A stan przygotowania był zerowy. Pytaniem retorycznym jest, jak wobec braku dokumentów określono wartość inwestycji. Więcej - mój poprzednik zrezygnował z kontynuacji budowy sieci wodkan., przy wykorzystaniu kredytów z Narodowego i Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska. Nie wywiązał się z przyjętego harmonogramu prac. W efekcie gmina straciła możliwość umorzenia 50% zaciągniętych zobowiązań.

W 2007 roku, po ośmiu latach straconych dla rozwoju Łomianek, zgodnie ze złożonymi deklaracjami zintensyfikowałem prace nad budową sieci wod-kan., przedstawiłem Radzie Miejskiej najważniejsze dokumenty strategiczne, niezbędne do złożenia wniosku czyli Strategię Rozwoju Gminy, Wieloletni Plan Inwestycyjny oraz Wieloletni Plan Finansowy. Prowadzone są również prace w terenie przy równoczesnym projektowaniu kolejnych odcinków. Z pełną powagą i odpowiedzialnością przystąpiłem również do sporządzania dokumentów niezbędnych dla złożenia wniosku do Funduszu Spójności na budowę sieci. Wszystko po to, aby żyło się lepiej. Wszystkim.

Budujemy....

Dla pełnego uzbrojenia gminy Łomianki w sieć wod-kan.pozostało do wybudowania 64 km sieci na terenie gminy, w tym ok. 39 km na terenie miasta.

Istnieją trzy podstawowe przesłanki, którymi kierujemy się przy określaniu kolejnych obszarów budowy sieci. Są to: • koncentracja lub zagęszczenie posesji przy ulicy,
• konieczność budowy przepompowni (zwiększa koszty i wydłuża czas),
• uregulowany stan prawny nieruchomości - własności działek drogowych.

W latach 1994 – 2006 przekazano do eksploatacji:
• 30,4 km sieci wodociągowej,
• 22,3 km sieci kanalizacji grawitacyjnej,
• 6,5 km przyłączy wodociągowych,
• 6,21 km przyłączy kanalizacyjnych – przykanalików,
• 8,1 km sieci kanalizacji tłocznej i ciśnieniowej.

W 2006 roku (tuż przed wyborami samorządowymi, ponieważ wcześniej powstawało kilkaset metrów sieci rocznie) wybudowano 2, 5 km sieci wod-kan., rok później (już za obecnej kadencji) - 4 km, a w 2008 roku kolejne 4,1 km sieci kanalizacyjnej i 3,5 km sieci wodociągowej.

Utrudnienia....

Istnieje wiele czynników mających bezpośredni wpływ na intensyfikację prac w terenie, utrudniających precyzyjne określenie długości sieci i przewidywany termin jej wybudowania. Do takich należą: brak dokumentacji technicznej, wydłużony czas uzyskania map do celów projektowych, nieuregulowana własność działek drogowych, wysoki poziom wód gruntowych, warunki atmosferyczne, które nie zawsze sprzyjają prowadzeniu prac, nieterminowość dostaw materiałów i usług. W wielu przypadkach działka drogowa jest własnością kilkunastu osób, a właściciel lub spadkobierca mieszka za granicą. Taka sytuacja uniemożliwia prowadzenie jakichkolwiek prac budowlanych. Dla uzyskania pozwolenia na budowę konieczne jest wykazanie się prawem własności gruntu. Następny problem to budowa sieci w drogach przebiegających przez teren gminy, a będących w zarządzie innych instytucji tj. Głównej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) i Zarządu Dróg Powiatowych (ZDP). Uzgadnianie przebiegu tras sieci w tych ulicach okazuje się być najtrudniejszym zadaniem. Zmieniające się plany realizacji inwestycji muszą być koordynowane z planami przebiegu tras sieci. Wymaga to współdziałania projektantów różnych branż, właściwej ich koordynacji, co przy niezgodności map zasadniczych ze stanem faktycznym nie jest zadaniem łatwym.

Ceny podłączeń...

Do końca 2006 roku, koszt przyłączenia się mieszkańca do sieci w większości przypadków wynosił od 7000 do 12 000 zł i więcej - w zależności od odległości budynku od sieci istniejącej w ulicy. Tak wysokie koszty odstraszały mieszkańców od korzystania z sieci wod-kan. W 2007 roku zmieniono zasady rozliczenia budowy przyłączy i przykanalików w gminie Łomianki. Obecnie ZWiK buduje sieć w pasie drogowym. Natomiast koszty budowy przyłączy od granicy nieruchomości do budynku ponosi właściciel. Członkowie Miejskiego Komitetu Społecznego (obecnie już nieistniejącego) zwolnieni są z opłat za podłączenie. W ten sposób znacznie obniżono koszt przyłączy, który obecnie wynosi:
- 80 zł za każdy 1 mb wykonanego przez spółkę przyłącza wodociągowego,
- 120 zł za każdy 1 mb wykonanego przez spółkę przykanalika,
- 80 zł za każdy 1 mb bieżący ocieplenia przyłącza lub przykanalika,
- 1000 zł za wbudowanie studni rewizyjnej.

W praktyce oznacza to, że koszt wybudowania przyłącza waha się od 1 500 do 3500 zł od posesji. W rezultacie tych działań radykalnie zwiększyła się ilość gospodarstw domowych przyłączonych do sieci i tak:
- w roku 2006 przyłączyło się 65 nowych posesji,
- w roku 2007 (wskutek zmian zasad finansowania) przyłączyło się już 197 nowych posesji, a w roku 2008 tych posesji było 280. Oczyszczalnia ścieków…

Obecnie do miejskiej oczyszczalni ścieków (uruchomionej w 1997 r.) dopływa średnio około 2169 m3 ścieków na dobę. Jakość odprowadzanych ścieków i uzyskiwany stopień redukcji spełnia określone prawem wymagania.

Ścieki te odprowadzane są od około 8,1 tys. mieszkańców (34% aglomeracji ) oraz od innych użytkowników, takich jak zakłady pracy i obiekty użyteczności publicznej. Sieć kanalizacji składa się z przewodów głównych grawitacyjnych (kamionkowych i PCV), kanałów bocznych grawitacyjnych i ciśnieniowych o łącznej długości ok. 32,7 km do których wykonano 1541 szt. Przyłączy (do dnia 21 stycznia br. podpisano 1700 umów). Systematyczny, dynamiczny rozwój budownictwa na terenie gminy i zahamowanie inwestycji w zakresie rozwoju systemu kanalizacyjnego w ostatnich latach spowodowało niedobór w stosunku do potrzeb.

Ujęcia wody

Najważniejszym czynnikiem determinujacym rozbudowę sieci wodnej w mieście jest brak wystarczających zasobów będących w dyspozycji gminy Łomianki i Spółki wod-kan. Sytuację tę poprawi nieco wybudowany w 2008 roku nowy zbiornik retencyjny o pojemności 500 m3 Stacji Uzdatniania Wody przy ulicy Fabrycznej.

Jednakże przy tak dynamicznie rozbudowującej się sieci i ewentualnych wiosenno – letnich suszach zapas ten może okazać się niewystarczający. Gmina i ZWiK finalizują rozmowy ze spółdzielnią „Trylogia” mając na celu przejęcie istniejącej przy ulicy Oleńki osiedlowej Stacji Uzdatniania Wody. Stację tę mamy zamiar zmodernizować i rozbudować do wydajności ok. 1400 - 1600 m3 na dobę. Posiadamy koncepcję jej rozbudowy, zlecane jest również opracowanie geologiczne do operatu wodno-prawnego. Ewentualne przejęcie i rozbudowa tej SUW pozwoli rozwiązać problem braku wody na następne 2 – 3 lata. W tym czasie musimy pozyskać działkę w rejonie, gdzie dyspozycyjne zasoby wodne pozwalają na budowę nowej SUW o wydajności ok. 4000 m3 na dobę.

W sierpniu 2008 roku zawarto umowę pomiędzy gminą Czosnów i gminą Łomianki dotyczącą współdziałania obu gmin w zakresie zaopatrzenia w wodę. Umowa ta przewiduje dostawę wody z gminy Czosnów do sieci wodociągowej w Łomiankach w ilości 10 m3/h, ale nie więcej niż 180 m3na dobę. Umowa została zawarta na okres pięciu lat i obowiązuje od 1 września 2008 r. Obecnie inwestycja ta jest w fazie końcowej – uzyskania pozwolenia na budowę. Zakładamy, że do końca 2009 roku wybudowana będzie główna magistrala wodociągowa wzdłuż ulicy Rolniczej od ul. Ogrodowej do granic gminy Łomianki z gminą Czosnów, a następnie do ul. Poziomkowej oraz wzdłuż ul. Turystycznej, Strzeleckiej i Jagodowej we wsi Sadowa. Powyższe porozumienie ma na celu zaopatrzenie w wodę jak największej liczby mieszkańców tej części gminy.

Dokumenty strategiczne…..

Prace w terenie to tylko część zadań, których musimy się podejmować dla budowania, a właściwie ponownego rozpoczynania budowy sieci wod-kan. Odrabianie zaległości rozpoczęto również od podjęcia prac nad opracowaniem dokumentów strategicznych dla gminy Łomianki tj. strategii rozwoju, wieloletniego planu inwestycyjnego, wieloletniego planu finansowego. Dokumenty określające w wieloletniej perspektywie kierunki rozwoju gminy, najistotniejsze potrzeby inwestycyjne i możliwości finansowe ich realizacji stanowią podstawę do przygotowania dokumentacji aplikacyjnej . Zgodność składanych projektów o dofinansowanie ze środków UE z dokumentami strategicznymi gminy tj. strategia rozwoju gminy, spójna ze strategią rozwoju regionu, wieloletnim planem inwestycyjnym i wieloletnim plan finansowym gminy jest warunkiem uzyskania dobrej oceny projektu. W 2008 roku przyjęte zostały uchwałami Rady Miejskiej „Strategia Zrównoważonego Rozwoju Gminy do 2020 roku” oraz „Wieloletni Plan Inwestycyjny Gminy Łomianki do 2015 roku”. W lutym 2007 r. wykonany został „Raport o stanie przygotowania gospodarki wodno-ściekowej Miasta i Gminy Łomianki do realizacji inwestycji wodociągowo-kanalizacyjnych z wykorzystaniem środków pomocowych Unii Europejskiej”. W marcu Rada Miejska w Łomiankach upoważniła burmistrza do podjęcia działań w kierunku realizacji inwestycji wodociągowo-kanalizacyjnej na terenie miasta i gminy Łomianki, z wykorzystaniem środków pomocowych z Unii Europejskiej – Funduszu Spójności.

W czerwcu 2007 r. rozpoczęto opracowywanie „Koncepcji systemu wodociągowo-kanalizacyjnego Gminy Łomianki – Wstępne Studium Wykonalności”. Opracowanie przekazane zostało gminie w listopadzie 2007 roku.

W marcu 2008 roku, opierając się na wnioskach Wstępnego Studium Wykonalności, Rada Miejska upoważniła burmistrza do przekazania Zakładowi Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. (spółka komunalna) praw i obowiązków gminy Łomianki jako beneficjenta projektu pn. Gospodarka Wodno – ściekowa na terenie miasta Łomianki finansowanego z Funduszu Spójności. Innymi słowy ZWiK otrzymał możliwość samodzielnego ubiegania się o środki fi- nansowe na przeprowadzenie inwestycji. Na podstawie tego upoważnienia w ZWIK przystąpiono do stworzenia jednostki realizującej projekt. Dla wymogów przygotowania dokumentacji aplikacyjnej do Funduszu Spójności, zmienił się również system zarządzania Spółki z czysto technicznego na menadżerski. Stąd również ostatnie zmiany na stanowisku prezesa. Dotychczasowy prezes, Mirosław Furczyński doskonały fachowiec w dziedzinie technicznej, przejął nadzór nad sprawami technicznymi Spółki. Prezesem Zarządu został specjalista od zarządzania, Mirosław Nieścioruk.

Rada dokonała również wyboru wariantu koncepcji systemu wodociągowo – kanalizacyjnego gminy Łomianki, czyli wariantu obejmującego inwestycją obszar miasta Łomianki, oraz dociążenie istniejącej oczyszczalni i ograniczenie aglomeracji do granic miasta. W październiku 2008 roku zawarto umowę na wykonanie Studium Wykonalności dla projektu uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej na terenie gminy Łomianki. W lutym tego roku otrzymamy pierwszą część Studium Wykonalności. Przedstawiony zostanie raport i prezentacja wyników. Ta część opracowania da odpowiedź czy gmina Łomianki jest w stanie przeprowadzić inwestycję w oparciu o posiadane środki finansowe. Na bieżąco będę Państwa informował o postępach w przygotowaniach do złożenia wniosku aplikacyjnego.

Wiesław Pszczółkowski, burmistrz Łomianek
Gazeta Łomiankowska nr 3/2009

2009-02-14